Business Company
DEFINECIYIZ TUM DEFINECILERIN BULUSTUGU NOKTA
 
 
Sitemizde Bulunan Tüm Bilgiler Defineciyiz Net'e Aittir.
WYSIWYG Web Builder
(Kucuk Asya) Tarih boyunca bir cok goc ve istilaya ugramistir. Neden?:
1- Uc tarafinin denizlerle cevrili olusu, Avrupa ve Afrika arasinda deniz ve karadan kolayca baglanti kurulmasi
2- Olumlu iklim sartlari, verimli topraklari bol su kaynaklarina sahip olmasi

ANADOLU'DA UYGARLIK NEDEN GELISMISTIR?

1- Gocler ve istila amaciyla gelen topluluklar sahip olduklari kultur ve medeniyeti Anadolu'ya tasidilar.
2- Anadolu'nun Misir, Ege ve Yunan Medeniyetlerine yakin bir konumda olmasi bu medeniyetlerden etkilenmesini saglamistir.

ANADOLU MEDENIYETLERI: Anadolu'da kurulan uygarliklar sirasiyla sunlardir:

1) Hititler, Frigler,Lidyalilar, Iyonlar, Urartular (MO 2.bin-Mo.600 yillari arasinda)
2) Persler (M.O 543-333)
3) Iskender Imparatorlugu
4) Roma Imparatorlugu
5) Bizanslilar (395-1071)
6) Turkler (1071-....) 1)-MO.2.BIN- MO.600 YILLARI ARASINDA ANADOLU MEDENIYETLERI

A)-HITITLER: * Anadolu'ya Kafkaslar'dan geldikleri tahmin edilmektedir. * Kizilirmak cevresinde kurulmustur. Bassehirleri HATTUSAS (Bogazkoy)'dir. * Hititler Suriye topraklari icin Misir ile yaptiklari savas sonucunda KADES ANTLASMASINI imzaladilar. Kades Antlasmasi tarihte bilinen ilk antlasmadir. * Hititler'de asillerden olusan PANKUS denilen bir meclis vardi. Bu meclis kralin yetkilerini kisitliyordu. * Hititlerde kraldan sonra en yetkili kisi TAVANANNA denilen kraliceydi. * Hititler krallarinin hayatlarini anlatan ANAL adini verdikleri yilliklari hazirlayarak, tarafsiz TARIH YAZICILIGI'ni baslatmislardir. * Hititler kayalari duzlestirerek, tanri kabartmalari yapmislardir.( Ivriz ve Yazilikaya Kabartmalari Hititlere aittir.) * Hititler Asurlular tarafindan yikildilar.

B)-FRIGYALILAR(FRIGLER): * Orta Anadolu'da(Sakarya nehri cevresinde) MO. 800 yillarinda devlet kurdular. Bassehirleri GORDION'du. * Kimmerler tarafindan yikildi. * Friglerin en buyuk Tanrilari KIBELE 'dir. * Frigler dokumacilikta ileri gitmislerdir. Frigyalilar TAPETES adi verilen hali ve kilimleri ile unludurler.

C)-LIDYALILAR: * Bugunku Gediz ve Menderes irmaklari arasindaki bolgeye eski caglarda LIDYA deniliyordu. * Baskentleri SARDES(Sard)'dir. * Lidyalilar ticarette gelistiler. Tarihte PARA'yi ilk kez kullanan Lidyalilar'dir. * Lidyalilar Efes'ten baslayip, Mezopotamya'daki Ninova'ya kadar uzanan KRAL YOLU'nun acilmasinda etkili oldular. * Lidyalilara Persler son vermistir. * Lidyalilarin kisa zamanda yikilmasinin sebebi, ordularinin cesitli kavimlerden toplanan ucretli askerlerden olusmasidir.(Duzenli ve surekli milli ordusunu olusturamamistir.)

D)-IYONYALILAR(IYONLAR): * Izmir Korfezinden, Gulluk Korfezine kadar olan bolgeye IYONYA denilirdi. * Yunanistan'dan gelen AKALAR buradaki yerli halkla karisarak, sehir devletleri halinde yasadilar. Baslica Iyon sehirleri sunlardir: Efes, Milet, Izmir, Foca, Bodrum. * Efeste'ki ARTEMIS tapinagi Iyonlara aittir. * Iyonlar deniz ticaretinde gelismislerdi. * Iyon Edebiyatinin en onemli eseri Homeros'un "Ilyada ve Odesa destani" dir. * Iyonlar bilim ve sanatta gelismislerdir. Matematikte Tales ve Pisagor, Tarihte Heredot, Tipta Hipokrat, Felsefede Diojen)

E)- URARTULAR: * Van Golu ve cevresinde devlet kurmuslardir. Bassehirleri TUSBA(Van)'dir. * Urartular'da kral ulkeyi savas tanrisi HALDI adina yonetirdi. * Urartular madencilik ve maden isletmeciliginde ileri gitmislerdi. * Urartular kaleler ve su kanallari ile unludur. (Toprakkale, Cavustepe, Patnos ve Kayalidere kaleleri) KULTUR VE MEDENIYET DEVLET YONETIMI:

1)- Anadolu'da kurulan bu devletler genellikle krallikla yonetilmistir. Kral hem baskomutan, hem bas yargic, hem de bas rahipti. NOT: Bu durum kralin siyasi, askeri ve dini gucu elinde bulundurdugunu gosterir. Ayrica kralin basrahip olusu laik olmayan bir anlayisi yansitmaktadir.
2)- Hititlerde asillerden olusan PANKUS denilen bir meclis vardi. Bu meclis kralin yetkilerini kisitliyordu.
3)- Hititlerde kraldan sonra en yetkili kisi TAVANANNA denilen kraliceydi.
4)- Iyonyalilar merkezi krallik yerine SITE denilen sehir devletleri halinde yasamislardir. DIN VE INANIS:
1)- Anadolu'da cok tanrili inanis mevcuttu.
2)- Hititler kendi tanrilarindan baska On Asya tanrilarina, Lidyalilar da Yunan tanrilarina tapinmislardi. NOT: Bu durum Anadolu'da dini etkilesimi yansitmaktadir. 3)- Urartular olumden sonra hayata inanmislardi. Bu yuzden mezarlarini ev ve oda biciminde yapip icine cesitli esyalar koyuyorlardi.
4)- Friglerin en buyuk Tanrilari KIBELE 'dir. 5) Efeste'ki ARTEMIS tapinagi Iyonlara aittir.
6) Urartular'da kral ulkeyi savas tanrisi HALDI adina yonetirdi. SOSYAL VE EKONOMIK HAYAT:
1)- Halk genellikle Asiller, Rahipler, Hurler ve Koleler olarak siniflara ayrilmisti.
2)- Anadolu'da ekonomik hayatin temelini tarim, ticaret ve hayvancilik olusturuyordu.
3)- Urartular madencilik ve maden isletmeciliginde ileri gitmislerdi.
4)- Lidyalilar ticarette gelistiler. Tarihte PARA'yi ilk kez kullanan Lidyalilar'dir.
5)- Iyonlar deniz ticaretinde gelismislerdi.
6)- Lidyalilar Efes'ten baslayip, Mezopotamya'daki Ninova'ya kadar uzanan KRAL YOLU'nun acilmasinda etkili oldular. YAZI, DIL VE EDEBIYAT:

1)- Anadolu'ya yazi Asurlular tarafindan getirilmistir. Hititler ve Urartular Asurlulardan aldiklari CIVI yazisini ve kendi buluslari olan HIYEROGLIF(resim yazisi) yazisini kullandilar.
2)- Iyonlar ve Lidyalilar Fenike yazisini kullandilar. Fenike yazisini batiya aktaran IYONLAR olmustur.
3)- Hititler krallarinin hayatlarini anlatan ANAL adini verdikleri yilliklari hazirlayarak, tarafsiz TARIH YAZICILIGI'ni baslatmislardir.
4)- Hititler, Misirlilarla tarihte bilinen ilk antlasmayi (KADES ANTLASMASI) imzaladilar.(MO.1280)
5)- Iyon Edebiyatinin en onemli eseri Homeros'un "Ilyada ve Odesa destani" dir. HUKUK: Anadolu'da kanunlar Mezopotamyadaki gibi kisasa kisas degildi. BILIM VE SANAT:

1)- Hititler kayalari duzlestirerek, tanri kabartmalari yapmislardir. (Ivriz ve Yazilikaya Kabartmalari Hititlere aittir.)
2)- Urartular kaleler ve su kanallari ile unludur. (Toprakkale, Cavustepe, Patnos ve Kayalidere kaleleri)
3)- Iyonlar bilim ve sanatta gelismislerdir. Matematikte Tales ve Pisagor, Tarihte Heredot, Tipta Hipokrat, Felsefede Diojen)
4)- Hititler ve Frigler dokumacilikta ileri gitmisler- dir. Frigyalilar TAPETES adi verilen hali ve kilimleri ile unludurler. ANADOLU'YA HAKIM OLAN DEVLETLER
1)- PERS IMPARATORLUGU: Anadolu M.O 543-333 yillari arasinda Iran'da kurulan PERS IMPARATORLUGUNUN hakimiyetinde kaldi.
2)- ISKENDER IMPARATORLUGU: Makedonya krali II. Filip'in olumuyle yerine gecen oglu BUYUK ISKENDER Asya seferine cikarak buyuk bir imparatorluk olusturmustur. ASYA SEFERI: Buyuk Iskender bu seferle Anadolu, Suriye, Misir ve Hindistan'in bir bolumunu ele gecirdi. Pers Imparotorluguna son verdi. Bu sefer donusunde yolda oldu. HELENISTIK MEDENIYET: Buyuk Iskender'in Asya seferi sirasinda Yunan Medeniyeti ile Dogu Medeniyetleri birbirlerinden etkilendiler. Boylece dogu ve bati medeniyetlerinin karisimindan HELLENIZM MEDENIYETI ortaya cikti. Iskender'in olumunden sonra Anadolu'da kucuk kralliklar kuruldu. Bunlarin baslicalari;

a) BITINYA KRALLIGI: Kuzeybati Anadolu'da

b) PONTUS KRALLIGI : Karadeniz'de

c) BERGAMA KRALLIGI: Bati Anadolu'da kurulmustur. Bergama krallari bilim, edebiyat ve sanata onem verdiler. Koyun ve keci derisinden PARSUMEN kagidini icat ettiler. Bu sayede pek cok kitap gunumuze geldi. Yine Bergama Kralligi Doneminde yapilan ZEUS tapinagi meshurdur.

3)-ROMA IMPARATORLUGU: * Italya'da kurulan bu devlet kisa zamanda Avrupa, Asya ve Afrika topraklarina yayilmistir. 395 yilinda Bati ve dogu Roma imparatorlugu olarak ikiye ayrilmistir. Bati Roma 476 yilinda, Dogu Roma (Bizans) ise 1453'te yikilmistir. * Bozdogan Kemeri(istanbul), Cemberlitas(istanbul), Ogust Mabedi ve Roma Hamami (Ankara), Aspendos tiyatrosu (Antalya) Romalilardan kalan unlu eserlerlerdir. * Romalilar Misirlilardan aldiklari Gunes takvimini JULYEN TAKVIMI adiyla gelistirdiler. * Fenikelilerin buldugu harf yazisi(alfabe), Iyonlar yoluyla Yunanlilara ve onlardan da Romalilar'a gecmis, Romalilar bunu gelistirerek LATIN ALFABESINI olusturmuslardir. * Roma'da ilk yazili kanunlar 12 Levha Kanunlaridir. Roma kanunlari gunumuz Avrupa hukukunun temelini olusturur.

4)-BIZANS IMPARATORLUGU(DOGU ROMA IMP.): * Merkezi Istanbul olan bu devlet 1453'te Fatih Sultan Mehmet tarafindan yikilmistir. * Ayasofya, Aya Irini, Hora, Sergios ve Bakus kiliseleri ile Yerebatan ve Binbirdirek Sarniclari en unlu eserleridir. TURKIYENIN CEVRESINDEKI KULTUR VE MEDENIYETLER MEZOPOTAMYA MEDENIYETI: Mezopotamya: Guneydogu Anadolu'dan baslayarak, Basra Korfezine kadar uzanan, Dicle ve Firat nehirleri arasindaki bolgeye Mezopotamya denir. Mezopotamya Verimli topraklara sahip olmasi, iklim sartlarinin uygun olmasi gibi nedenlerden dolayi sIk sIk istila ve goclere sahne olmus, insanlar arasindaki kultur etkilesimi fazla oldugundan medeniyet bu bolgede gelismistir. BASLICA MEZOPOTAMYA KAVIMLERI: 1- Sumerler 2- Akkadlar 3- Elamlilar

4-Babilliler

5-Asurlular

1)- SUMERLER: * Birbirinden bagimsiz SITE denilen sehir devletleri halinde yasadilar. En onemli sehirleri; Ur, Uruk, Lagas'tir. Bu sehir devletleri ENSI veya PATESI denilen Rahip-krallar tarafindan yonetiliyordu. * Cok tanrili inanca sahip Sumerlerin tapinaklarina ZIGGURAT denirdi. * Mezopotamya'da evler ve tapinaklar tas az oldugundan kerpic ve tugladan yapilmistir. NOT: Hem bu ozelliginden hem de sIk sIk istilalara ugradigindan bu yapilar gunumuze kadar ulasmamistir * Gunumuz Uygarliginin temeli olan yaziyi (CIVI YAZISI) ilk kez Sumerler bulmustur.(MO. 3500) * Tarihte Ilk yazili hukuk kurallari Sumerler tarafindan olusturulmustur. Bu ozellikleri ile Sumerlere dunyadaki ilk Hukuk devleti diyebiliriz. NOT: Lagas Krali URUKAGINE tarafindan olusturulan ilk yazili kanunlar "fidye ve bedel" sistemine dayaniyordu. * Sumerlerin en onemli edebiyat eserleri; Gilgamis Destani, Yaradilis Destani ve Tufan Hikayesi'dir. * Sumerler Matematik ve Geometrinin temellerini atnislardir. (Dort islemi bulmuslar, dairenin alanini hesaplamislar, carpma ve bolme cetvelleri hazirlamislardir.) * Sumerler astronomide de gelismislerdir. (Burclari bulmuslar, bir ayi 30, bir yili 360 gun olarak hesaplamislardir. NOT: Dunyada ilk kez AY YILI hesabina dayanan takvimi Sumerler bulmuslardir. * Son arastirmalara gore orf, adet,geleneklerine ve dil yapilarina, kullandiklari aletlere bakilarak Sumerlerin Mezopotamya'ya Orta Asya'dan geldikleri Turk olabilecekleri tahmin edilmektedir. * Akkadlar tarafindan yikilmislardir.
2)- AKKADLAR: * Arap Yarimadasindan Mezopotamya'ya gelen Sami kokenli bir kavimdir. * Ilk surekli ve duzenli ordulari kurmuslardir. (Bu sayede kisa zamanda Mezopotamya'nin tamamina sahip olmuslardir.) * Tarihte bilinen ilk buyuk imparatorlugu kurdular. * Kuruculari SARGON, baskentleri AGADE'dir. (Tapinaklarina da AGADE denilirdi.) * En onemli mimari eserleri ZAFER ANITI'dir.
3)- ELAMLILAR: * Elam guneydogu Mezopotamya'ya verilen addir. * Baskentleri SUS'dur. * Bilim ve teknikte ileri olmamalarina ragmen, guzel sanatlar ve susleme alaninda gelismislerdir.
4)- BABILLILER: * Ilk "Mutlak Krallik" anlayisi Babil'de ortaya cikmistir. * Unlu krallari HAMMURABI, ilk ANAYASA olarak bilinen "Hammurabi Kanunlarini" olusturdu. (Bu kanunlar Sami geleneklerinden ve Urukagine kanunlarindan yararlanilarak hazirlanmistir.) * "Babil Kulesi" ve "Babil'in Asma bahceleri" en onemli eserleridir.
5)- ASURLULAR: * Yukari Mezopotamya'da(Guneydogu Anadolu) kurulmuslar, Toroslar ve Kapadokya'ya kadar yayilmislardir. * Anadolu'da ticaret kolonileri kurdular. (KULTEPE'de) * Civi yazisini Anadolu'ya ogreterek, Anadolu'da tarih devirlerini baslattilar. * Tum civi yazili eserleri baskentleri NINOVA'da toplayarak, ilk KUTUPHANECILIK ve ARSIVCILIK faaliyetini baslattilar. MISIR MEDENIYETI * Kuzey Afrika'da NIL NEHRI ve etrafinda kurulmus olan bir medeniyettir. * Etrafinin col ve denizlerle kapli olmasi, diger medeniyetlerle etkilesiminin daha az olmasina sebep olmustur. Bu yuzden Misir Medeniyeti KENDINE OZGU bir medeniyettir. * Onceleri NOM adi verilen sehir devletleri varken, MO.IV. binden itibaren Kral MENES'ten itibaren merkezi krallik haline gelmistir. Kral Menes'le FIRAVUNLAR DEVRI baslar. * Misir krallarina FIRAVUN denirdi. Firavunlar dini ve siyasi otoriteyi kendilerinde toplamislardi. Kendilerini Tanri olarak ilan etmislerdi. NOT: Misir'daki TANRI KRAL anlayisi, Mezopotamya'da ise RAHIP KRAL anlayisinin egemen olusu hem Misir hem de Mezopotamya'da LAIK olmayan yonetim anlayisini yansitmaktadir. * Dinleri cok tanrilidir. tanrilarini insan veya hayvan seklinde tasavvur etmislerdir. Firavunlar icin PIRAMIT'ler yapmislar, olulerini mumyalamislardir. Bu durum oldukten sonra dirilme inancinin oldugunu gostermektedir. Halk mezarlarina ise LABIRENT denilirdi. * MO. 525'te Persler, MO.333'te de Buyuk Iskender tarafindan isgal edilmistir. NOT: Buyuk Iskender'in istilasi ile Yunan ve Misir medeniyetleri birbirini etkilemislerdir. * MO.1280'de Hititlerle KADES ANTLASMASINI imzaladilar. * Kendilerine ozgu HIYEROGLIF (Kutsal resim yazisi) yazisini kullanmislardir. * Yazilarini PAPIRUS adi verilen bitki yapraklarina yazmislardir. * Eczacilik, kimya ve tipta gelismislerdir.(Mumyacilik) * Matematikte Pi sayisini buldular. Astronomide gelismislerdi. Rasathaneler kurmuslar ve Nil nehrinin tasma surelerini hesaplamislardi. NOT: Dunyada GUNES YILI esasina dayali ilk takvimi Misirlilar yapmislardir. Romalilar Misirdan aldiklari bu takvimi gelistirerek bugun kullandigimiz Milat takvimini olusturdular. * Misir ekonomisi tarim, ticaret ve madencilige dayaniyordu. EGE VE YUNAN MEDENIYETLERI Girit Adasi, Yunanistan, Makedonya, Trakya, Bati Anadolu ve Ege Adalarinda yasayan topluluklarin meydana getirdigi medeniyettir.

A)- GIRIT MEDENIYETI: ege ve Yunan Medeniyetinin ilk ortaya ciktigi yer GIRIT ADASI'dir. Bu medeniyet buradan diger adalara, Mora ve Yunanistan'a yayilmistir. En onemli eserleri KNOSSOS SARAYI'dir.

B)- MIKEN MEDENIYETI (AKALAR): Anadolu'dan MO. II. binde Yunanistan'a gelen AKALAR tarafindan kurulmustur. * Sehir devletleri halinde yasadilar. En onemli sehirleri MIKEN'dir. (Bu yuzden Miken Medeniyeti diye anilir.) * Akalarin siyasi tarihinin en onemli olayi TRUVA SAVASLARI'dir. (Bogazlarin egemenligi icin Mikenlilerle Truvalilar arasinda yapilmistir. Truva Savaslari tarihte ilk defa "Bogazlar Sorununu ortaya cikarmistir. Homeros'un ILYADA adli eserinde bu savaslar anlatilir. * Onemli Mimari eserleri Miken ve Tirins Satolari'dir. * Miken Uygarligi DORLAR tarafindan yikilmistir.

C)- YUNAN MEDENIYETI: Akalara son veren DORLAR tarafindan kurulan bir medeniyettir. Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri uzerinde etkili olmustur. * POLIS adi verilen sehir devletleri kurdular. Onemli sehir devletleri Atina, Sparta ve Korint'dir. * Yunan sehir devletleri guc olarak birbirlerine denk olduklarindan, birbirlerine karsi ustunluk saglayamamislardir. Bu nedenle Yunanistan'da ilk cagda milli butunluk saglanamamistir. NOT: Sadece ulkelerini ele gecirmeye calisan Persler'e karsi birlik saglamislar ve PELEPONNES savaslarinda Persler'i yenilgiye ugratmislardir. * Yunanistan'da Halk; Soylular, tuccarlar, koyluler ve koleler olmak uzere siniflara ayrilmisti. Bu sinif farklari siniflar arasi cekisme ve mucadeleyi dogurmustur. FENIKE MEDENIYETI Lubnan daglari ile Akdeniz sahili arasindaki bolgede yasamislar gemicilik ve ticarette gelismis bir medeniyettir. * Dogu Akdeniz ve bati Afrika sahillerinde ticaret kolonileri kurdular. Dogu ve Bati medeniyetlerinin kaynasmasinda TASIYICI bir rol oynadilar. * Mezopotamya Civi yazisindan ve Misir Hiyeroglifinden etkilenerek HARF YAZISI'ni (alfabe) buldular. NOT: Fenikeliler'in 22 harften olusan yazilari, Yunanlilara, onlardan da Romalilara gecerek bugunku LATIN alfabesini olusturmustur. * CAM'i icat etmisler, Fildisi islemeciliginde ileri gitmislerdir. IBRANI MEDENIYETI MO. 1500'lerde Filistin ve Lubnan dolaylarinda yasayan Ibraniler Sami irkindandirlar. * Hz. MUSA zamaninda birlik haline geldiler, devlet haline gelmeleri Hz. DAVUD zamaninda oldu. En guclu donemler Hz. SULEYMAN zamanidir. * Hz. Suleymandan sonra Ibrani Devleti Israil ve Yahudi devleti olmak uzere ikiye ayrilmistir. Israil devletine Asurlular, Yahudi(Yuda) devletine ise Babilliler son vermislerdir. * Dinleri Tek tanrilidir. (Yahudilik=Musevilik). Ilk cagin tek tanrili dine inanan ilk kavmidir. Kutsal kitaplari TEVRAT 'dir. NOT: Ibraniler Museviligi Milli bir din olarak kabul ettiklerinden bu din diger kavimler arasinda fazla yayilmamistir. NOT: Dinlerinin etrafinda milli bir birlik olusturduk larindan dunyanin dort bir yanina dagilmis olmalarina ragmen birbirleriyle dayanisma icinde olmuslardir. * II. Dunya Savasi sonunda Ingiltere ve Amerika'nin yardimiyla bugunku Filistin'de Israil devletini kurmuslardir. * En onemli eserleri Kudus'teki MESCID-I AKSA (Suleyman Mabedi)' dir.